ارزیابی شاخص‌های رشد و روابط همبستگی صفات هشت رقم کلزا در تاریخ‌های کاشت مطلوب و تاخیری

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته زراعت، گروه کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد بجنورد، بجنورد، ایران

2 عضو هیات علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان شمالی

3 زراعت، گروه کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد بجنورد، بجنورد، ایران

چکیده

چکیده
به­منظور ارزیابی اثر تاریخ کاشت بر شاخص­های رشد، صفات فیزیولوژیک و مورفولوژیک ارقام کلزا، تحقیقی در شهرستان بجنورد، به­صورت کرت­های خرد شده در قالب طرح پایه بلوک­های کامل تصادفی در سه تکرار اجرا شد. عامل اصلی شامل تاریخ کاشت در دو سطح (30 شهریور ماه، 25 مهر ماه) و عامل فرعی شامل هشت رقم (زرفـام، لیکـورد، ابونیـت، SLM046، اپـرا، الـویس، اکاپی واورینت) بود. صفـات مورد بررسـی شامل شـاخص­های رشد TDM،RGR ،CGR  و صفات ارتفاع بوته، قطر طوقه، تعداد شاخه­های فرعی، طول غلاف، تعداد غلاف در بوته، تعداد دانه درغلاف، وزن هزار دانه و عملکرد دانه بودند. همچنین روابط همبستگی بین صفات و معادلات رشد نسبت به درجه روز رشـد (GDD) تعییـن گـردید. نتـایج آنالیـز رشد نشـان داد که تاریخ کاشت تاثیـر معنـی­داری بر هیـچ یک از شاخـص­هایTDM ، RGR و CGR نداشت. تفاوت بین ارقام از نظر شاخص­های رشد معنی­دار بود ولی اثر متقابل تاریخ کاشت و رقم بر TDMوCGR معنی­دار نشد. حداکثر شاخص­های رشد در تاریخ کاشت 25 مهر حاصل شد و در بین ارقام مورد آزمایش، ارقام زرفام و ابونیت به­ترتیب بیش­ترین شاخص­های رشد را دارا بودند. بررسی صفات زراعی نشان داد که تاریخ کاشت تاثیر معنی­داری بر وزن هزار دانه و عملکرد دانه نداشت ولی در سایر صفات اختلاف معنی­داری نشان داد. همچنین رقم­های ابونیت و زرفام به­ترتیب نسبت به سایر ارقام برتری داشتند. در بررسی روابط همبستگی نیز صفات تعداد غلاف در بوته (**68/0r=) و تعداد شاخه­های فرعی (**43/0r=) به­ترتیب بیش­ترین همبستگی مثبت و معنی­دار را با عملکرد دانه نشان دادند. به­طور کلی نتایج این آزمایش نشان داد که از آن­جائی­که اختلاف معنی­داری بین عملکرد دو تاریخ کاشت 30 شهریور و 25 مهر وجود ندارد، بنابراین تاریخ کاشت 30 شهریور به­جهت کاهش خطر برخورد به سرما در منطقه بجنورد جهت کاشت کلزا پیشنهاد می­شود.

کلیدواژه‌ها