بررسی روند تغییرات عملکرد دانه و صفات فیزیولوژیکی در 15 رقم گندم نان زمستانه و بینابین

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ورامین- پیشوا، ورامین، تهران – ایران

2 عضو هیات علمی مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر کرج

3 صندوق بیمه محصولات کشاورزی،تهران، ایران

4 گروه گیاهپزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اراک، اراک، ایران

چکیده

به­منظور بررسی روند تغییرات عملکرد دانه و شاخص­های فیزیولوژیک، در ارقام گندم نان با عادت رشد زمستانه و بینابین، آزمایشی در سال زراعی 95- 1394در مزرعه تحقیقاتی مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر کرج به اجرا در آمد. در این آزمایش 15 رقم گندم زمستانه و بینابین که در طی سال­های 1309 تا 1393 توسط مؤسسه معرفی شــدند، در قالـب طرح بلوک­های کامل تصادفی و با سه تکرار اجرا شد. در این مطالعه صفات عملکرد دانه، شاخص برداشت، عملکرد بیولوژیک، سرعت رشد محصول و سرعت رشد نسبی محصول اندازه­گیری شدند. نتایج تجزیه واریانسنشان داد اختلاف بین ژنوتیپ­ها برای اکثر صفات مورد بررسیدر سطح احتمال آماری یک درصد معنی­دار بود، بین ژنوتیپ­ها از نظر صفات فــوق الذکر، تنوع زیــادی وجود­داشت. عملکرد دانه افزایشی و این افزایش به­صورت خطی در طی 84 سال گذشته بود.عملکرددانه رقم نوید با 13/5 تن در هکتار و رقم شاه پسند با 06/2 تن در هکتار به­ترتیب بیش­ترین و کم­ترین مقدار عملکرددانه را به­خود اختصاص دادند. صفات مرتبط با عملکرد دانه شامل شاخص برداشت و بیوماس در ارقام جدید نسبت به ارقام قدیمی­تر افزایش یافت. همچنین صفات فیزیولوژیک شامل سرعت رشد محصول در ارقام جدید­تر در مقایسه با ارقام قدیمی افزایش داشت. اما چنین روندی برای سرعت رشد نسبی محصول برای اکثریت ارقام جدید مشاهده نشد.
 
 

کلیدواژه‌ها